Bitab Nedir?
Ankara’da büyüyen biriyim, bu yüzden bazen kendimi çok klasik bir şekilde anlatıyor gibi hissediyorum. Bir kafede otururken, arkadaşlarımın dertlerini dinlerken veya ekmek arası köfte yerken, “Bitab nedir?” diye bir soru takıldı aklıma. Hani bazen, dilimizde yer etmiş kelimeler var ya, ne demek olduklarını sorgulamazsınız, ama bir an durup düşündüğünüzde gerçekten anlamını tam kavrayamamış oluyorsunuz. İşte “bitab” kelimesi de tam olarak böyle bir şey.
Çocukluk Hatıralarım: Bitab’a İlk Duyduğumda
Çocukken, mahalledeki büyüklerin sohbetlerine kulak misafiri olurdum. Bir gün annem, komşumuzun halini anlatırken, “Vah, bitab olmuş!” dedi. O zamanlar anlamadım tabii. Birinin neye uğradığını, nasıl hasta olduğunu ya da kötü durumda olduğunu düşündüm ama “Bitab” kelimesi, o kadar derin bir anlam taşımıyordu. Oysa zamanla, bu kelimenin bir insana nasıl da derin bir şekilde hitap ettiğini ve aslında bir ruh hâlini ifade ettiğini fark ettim.
Bitab Nedir?
“Bitab nedir?” sorusuna gelirsek, Türkçemizde “bitap” kelimesi, fiziksel ve ruhsal bir tükenmişlik, yorgunluk halini anlatır. Bir kişi iş veya yaşam stresinden tükenmiş, halsiz, çaresiz ya da bir şeylerden çok yorulmuşsa ona “bitap” denir. Aslında, “bitab” kelimesi, çok derin ve ince bir duyguyu tanımlar. Bir yandan çok geniş bir anlam taşırken, diğer taraftan çok özel bir durumu tarif eder.
“Bitap” kelimesi, Arapçadan Türkçeye geçmiş bir kelimedir ve genel anlamı itibariyle tükenmişlik, düşkünlük, halsizlik gibi anlamlar taşır. Genellikle bir kişinin fiziksel veya duygusal olarak zorlanmış ve yorgun olduğu anları tanımlar. Hem bedensel hem de ruhsal yorgunluk durumunun bir arada yaşandığı bir hâl.
Bitab Hâli ve Hayatın İçinden
Bir gün işyerinde zor bir haftayı geride bırakmıştım. Mesaiye kaldım, toplantılar üst üste geldi, birkaç büyük proje yetiştirmem gerekti. Derken akşam olunca, bir arkadaşım “Yine mi bitab oldun?” dedi. Bir anda aklıma annemin “bitap olmuş” dediği komşumuzun hali geldi. Evet, o kadar yorgundum ki, kelimenin anlamını tam anlamış oldum. Vücudum gibi zihnim de bitap olmuştu.
Yorgunluk o kadar etkili bir şey ki, aslında sadece bedensel değil, ruhsal anlamda da çok etkiliyor. O gün çalışırken, fiziksel olarak bitmişken, aynı zamanda bir süreliğine moral ve motivasyon kaybı da yaşamıştım. İşte o zaman, bitap olmanın ne demek olduğunu gerçekten içselleştirmiş oldum. Yani, bir şeyleri yetiştirmeye çalışırken, hem bedenen hem de ruhsal olarak tükenmek, insanın bitap hâlini oluşturan temel unsurlar.
Bitab Olmak ve İş Hayatım
İş hayatı derken, “bitap olmak” deyimi sıkça karşılaşılan bir durum aslında. Özellikle büyük şehirlerde, kariyer ve iş yaşamı insanları öyle bir yorgunluk seviyesine getiriyor ki, çoğu insan haftanın yedi günü çalışıp bir gün dinlenmeyi “luks” olarak görüyor. O yüzden “bitap nedir?” sorusunu, iş hayatı etrafında çok rahat keşfetmiş oldum.
Bir gün, arkadaşım Ahmet ile bir kafede sohbet ediyorduk. Kendisi de ekonomi okumuş, çok planlı ve düzenli biri. Ama o kadar yoğun çalışıyordu ki, “Sonunda bir gün hepimiz bitap olacağız,” demişti. Şaşırdım tabii, çünkü Ahmet genellikle çok enerjik olurdu. Ama o anda, gerçekten onun nasıl bitap hale geldiğini anlamıştım. O gün sabahtan akşama kadar toplantılara girmişti, bir sürü analiz yapmıştı ve geceyi uyumadan geçirecekti. İşte o an, sadece kelimenin anlamı değil, aynı zamanda bu tükenmişlik hâlinin insanı nasıl içine çektiğini fark ettim.
Bitab Hâli: Yalnızca Bir Kelime mi?
Peki, gerçekten bitap olmak sadece bir kelime mi? Yoksa bir hayat tarzı mı? Eğer sürekli olarak yorgun hissediyorsanız, “bitap” olmak, yaşadığınız bir yaşam tarzına dönüşebilir. İşler yetişmeyebilir, daha çok çalışmanız gerekebilir, belki de sosyal hayatınız tamamen iş ile iç içe geçmiş olabilir. Bitap olmanın bir yönü de aslında hayatta her şeyin bir dengeye oturması gerektiğini bize hatırlatması. Çünkü bir noktadan sonra, sürekli olarak “bitap” hale gelmek, hem fiziksel hem de duygusal olarak sağlığımıza zarar verebilir.
Sonuç: Bitap Olmamak İçin Ne Yapmalı?
Sonuçta, “Bitab nedir?” sorusunu sormak aslında bu tükenmişlik hâlini ne kadar önemsememiz gerektiğini de gösteriyor. Belki de bazen bir adım geri atıp, kendimize bir mola vermek, yaşamın tadını çıkararak biraz durmak, bitap olmanın önüne geçebilir. Çünkü hayatta, bazen sadece bir nefes almak, gerçekten rahatlamak ve bitap olmamak için her şey olabilir.
Bitap olmamak için ne mi yapmalı? Yavaşlayın, dengeli olun, bazen hiçbir şey yapmayın ve hayatın ritmine ayak uydurun. Çünkü yaşam, gerçekten bir denge işi.