Sümer Tabletleri Hangi Müzede? Kayseri’den Bir Yolculuk
Kayseri’nin o dar sokaklarından birinde, bir zamanlar yaşadığım evde, eski kitaplarımın arasında kaybolmuş bir günün sabahında buldum kendimi. Henüz kahvemi içmemiş, uykum tam anlamıyla dağılmamışken birden aklıma geldi. Sümer tabletlerini merak etmiştim. Neden? Çünkü arkeolojiyi her zaman sevmişimdir, antik uygarlıklara olan ilgimse zamanla bir tutkuya dönüşmüştü. Ama bugün, sadece onlara ulaşma hissiyatı vardı içimde. Bir zamanlar, okuduğum o satırlarda geçen, kaybolmuş zamanlardan bir parça arayışı.
Bir haftadır bu tabletlerle ilgili okuduklarım, yazdıklarım biriktikçe, kaybolan yılların, insanlık tarihinin, sırlarını çözme isteğim büyüdü. Kayseri’nin sokaklarında dolaşırken, Sümer tabletlerini hangi müzede görebileceğimi öğrenmeye karar verdim. Başladım düşünmeye: “Nerede bulabilirim ki?”
Bir Gün Kayseri’de Uyanmak
Kayseri’nin sabahları bir başkadır. Ne yazık ki bazen gözlerini açar açmaz şehrin hızı seni içine çeker, ama o sabah farklıydı. Telefonumda sıkça karşılaştığım bir başlık açıldı: “Sümer Tabletleri, Anadolu’da Kaybolan Uygarlıkların İzleri”. Kayseri’de yaşadığım halde, Sümer tabletlerinin hangi müzede olduğunu gerçekten bilmiyordum. Hatta “Kayseri’de böyle bir şey var mı?” diye düşünmeden edemedim.
Bütün bu düşünceler birden yoğunlaştı ve kaybolduğum sokaklarda yavaşça yürümeye başladım. Biraz daldım, biraz da kayboldum… Akşam saatlerinde, tarihi bir müzeye gideceğimi düşünerek yol aldım. Kayseri Arkeoloji Müzesi, evet, işte burasıydı.
İçeri girdiğimde, ilk olarak o serin havayı hissettim. Müzede her adımda tarihin derinliklerine ilerlediğini hissediyorsunuz. Geçmişin her köşesindeki hikayeler, insanı içine çeker. Sümer tabletlerinin bulunduğu bölümdeyse farklı bir hava vardı. Arka planda bir müzik çalmıyor, sadece sükûnet ve geçmişin izleri vardı.
Müzede Sümer Tabletleri ile Yüzleşmek
Kayseri Arkeoloji Müzesi’ne girdiğimde, çok sayıda taş eserle karşılaştım. Birçok antik yazıt, heykel ve figür, geçmişin zamanlarına tanıklık ediyordu. Ama benim için o an en önemli şey Sümer tabletleriydi. Tarihi adımlarımın nereye gittiğini merak ederken, sonunda, o bölümü buldum. İlk başta içeride çok fazla insan vardı. Tüm o kalabalık ve gürültü beni rahatsız etti. Burası, insanın zamanla bir araya geldiği bir yerdi; burada her şeyin ama her şeyin bir anlamı vardı. Tabletlerin üzerine eğildiğimde, ne hissettiğimi anlatacak kelime bulamıyorum.
Birden içimde bir duygu patlaması oldu. Duygularım öyle bir hızla kayboldu ki, bir anda zaman durmuş gibi hissettim. Şu anda ne yazık ki, kelimeler yetersiz kalıyor. O an, o tabletlerle göz göze geldiğimde, 4 bin yıl öncesinin bir parçası, benimle konuşmaya başlamıştı.
Sümer tabletlerinin üzerinde insanlık tarihinin başlangıcına dair işaretler, her bir harfi birer gizem gibi inceledim. Birçoğu benim için hiçbir anlam ifade etmiyordu ama o harflerin ardında insanlık tarihinin yüzlerce yıllık sırrı vardı. O yazıların içindeki insana dair duygular, her harf bir tanık, her sözcük bir şifreydi.
Tabletlerin her biri, o dönemin ticaretini, inançlarını ve toplumsal yapısını anlatıyordu. Eski zamanlardan gelen bu yazılar, bir nevi hayatın sırrını taşır gibiydi. Ve ben, o sırrı çözmeye çalışıyordum.
Bir Adım Daha Yakın
Kayseri’deki bu tarihi yolculuk, sadece bir müze gezisi değildi. O an, geçmişin derinliklerine daha da yaklaştığımı hissettim. Sümer tabletlerinin tarihi, bizim tarihimizi anlamanın anahtarı gibiydi. Fakat, asıl mesele bu tabletleri görmek değil, onlarla ne yapacağımdı. Bu keşfin, bir insanın kendi köklerine ne kadar yakın olduğunun bir simgesi olduğunu düşündüm.
O akşam Kayseri’deki evime döndüm. İçimdeki boşluk dolmuştu, ama bir eksiklik vardı. O tabletleri, o yazıları, sadece görmek değil, anlamak istiyordum. Biraz daha yaklaşabilmek, onları kendi içimde taşımak…
Bir müddet bu tabletleri araştırmaya başladım. Sümer kültürü, yaşam biçimleri, yazılı kültürün temelleri üzerine kitaplar okudum. Ama hissettiğim şey, her zaman şuydu: Keşfetmek çok önemliydi, ama bir yeri anlamak, orada iz bırakabilmek bambaşka bir şeydi.
Sümer tabletleri, artık bir tarihsel bulgu olmanın ötesinde, geçmişin duygusal bir parçası haline gelmişti. Onlarla aynı havayı soluyabiliyordum. Bir insan, zaman içinde kaybolmuş bir uygarlığı yansıtan bu yazıları okuduğunda, sadece yazıtların anlamını değil, o yazıların arkasındaki yaşamı, duyguları da anlamalıydı.
Sonuçta Ne Oldu?
Kayseri’deki müze gezim, bir başlangıçtı. Çünkü tarih her zaman bir sırrı içinde taşır ve bu sırrı çözen kişi, bir adım daha yakın olur. Ben de o gün, hem geçmişime hem de kendime bir adım daha yaklaştım. Sümer tabletlerinin bulunduğu o müzede, zamanın ve insanın bir arada var olduğunun en güzel örneğini buldum.
Yazılı kültürün tarihi sadece eski taşların üzerinde değil, bir insanın içinde de saklıydı. Sümer tabletlerini bulmak, sadece bir müzeye gitmek değil, tarihin içinde kaybolan o duyguyu anlamaktı. Ben de o duyguyu bulduğumda, kaybolduğum sokaktan çıkmış oldum.
Bununla birlikte, o müzedeki anı, Kayseri’nin dar sokakları gibi derinlere kazındı. Artık biliyorum ki, bir müzede gördüğün her şey sadece taşlar ya da yazıtlar değil. Onlar, geçmişin duygularını, hayatını ve düşüncelerini taşır. Sümer tabletleri hangi müzede mi? Kayseri’deki müzede, tabi… ama onlara yaklaşmak, bir başka yolculuk gerektiriyor.