Neden Kuleli Askerî Lisesi kapandı? Küresel ve yerel bir bakış
Hoş geldiniz – bu metinde, tarihe tanıklık etmiş bir kurumun sahneden neden çekildiğini, hem Türkiye bağlamında hem de uluslararası değişimlerle ilişkilendirerek içten bir dille irdeleyeceğiz. Siz de düşüncelerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.
Tarihin sayfalarından: bir kurumun kapanışı
Kuleli Askerî Lisesi (KAL), 1845 yılında Osmanlı döneminde kurulmuş; pek çok dönemi, savaşı, reformu aşmış köklü bir kurumdur. ([Vikipedi][1]) 2016 yılındaki darbe girişimi sonrası ilan edilen olağanüstü hal süreci çerçevesinde, 31 Temmuz 2016 tarihinde KAL da diğer askeri liselerle birlikte kapatılmıştır. ([Vikipedi][2]) Bu tarihsel gerçek, okulun kapatılmasının yerel ve kurumsal bir kararın ürünü olduğunu göstermektedir.
Yerel dinamikler: Türkiye bağlamında kapanışın sebepleri
15 Temmuz 2016’da yaşanan darbe girişimi; Türkiye’de askeri kurumlara, özellikle askerî eğitim kurumlarına duyulan güveni ve denetimi yeniden şekillendirmiştir. KAL, bu sürecin içerisinde “askerî liselerin yeniden yapılandırılması” çerçevesinde kapanan kurumlardan biri olmuştur. ([Ensonhaber][3])
KHK (669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname) ile askeri okulların kapatılması ve yerine yeni eğitim modellerinin getirilmesi planlanmıştır. ([Turkish Forum][4])
Yerel halk, mezunlar ve eğitim çevreleri açısından KAL’ın kapanışı sadece bir kurumun kapanışı değil; bir geleneğin ve tarihsel bağın sona ermesi olarak algılanmıştır. Okulun İstanbul Boğazı kıyısındaki fizikî varlığı, mimarisi ve mezunlarının toplumsal rolü bu algıyı güçlendirmektedir. ([Kuleliler Derneği][5])
Küresel perspektif: benzer eğilimler ve karşılaştırmalar
Dünya genelinde, askerî okullar ve eğitim kurumları “sivil kontrol”, “kurumsal şeffaflık” ve “demokrasiye uyum” gibi kriterlerle yeniden şekillendirilmektedir. Türkiye’de yaşanan KAL kapanışı da bu tür küresel trendlerle örtüşmektedir: askeri yapılar yeniden gözden geçirme sürecine girmiştir.
Eğitim sistemlerinde yaşanan dönüşüm, sadece bir ülkeye özgü değil; birçok ülkede askeri eğitim kurumlarının rolü, devlet‑sivil ilişkileri ve demokratik denetim altına alma pratikleri yeniden tanımlanıyor. Bu bağlamda KAL’ın kapanışı, yerel bir olgu olmanın ötesine geçerek uluslararası bir bağlama da yerleşmektedir.
Ayrıca, küresel açıdan değerlendirildiğinde; kurum kapatılması, yeniden yapılandırılması ya da işlev değiştirmesi, eğitim ve güvenlik politikalarının kesişim noktasında kurumsal dönüşümlerin parçası olarak okunabilir. KAL örneği bu tür bir “kurumun dönüşümü”ne işaret ediyor: fizikî okul kapandı ama yerleşke hâlâ başka bir eğitim amacıyla kullanılmaya başlandı. ([Yeniçağ Gazetesi][6])
Kapanışın anlamı ve izleri
Yerel düzeyde: KAL’ın kapanışı, Türkiye’de askeri lise sisteminin eski hâlinden farklı bir yola girdiğini gösteriyor. Öğrenciler için askeri lise olarak değil yeni formatlarla yol alınacağı bir dönemin başlangıcı sayılabilir. ([T24][7])
Kültürel düzeyde: Tarihi bina, köklü gelenek, mezunlar topluluğu gibi unsurlar birer “kurumsal hafıza” oluşturmuştur. Bu hafızanın kapanması ya da dönüştürülmesi, sadece eğitim değil toplumsal belleğin de yeniden şekillenmesidir.
Stratejik düzeyde: Askerî okulların kapanması, devletin güvenlik‑eğitim alanındaki yaklaşımını ve asker‑sivil ilişkilerini yeniden tanımlama isteğinin bir göstergesi olabilir. Bu da Türkiye’nin yerel güvenlik politikaları ile küresel güvenlik eğitim gündemleri arasındaki bağa ışık tutuyor.
Sonuç ve davet
Kuleli Askerî Lisesi’nin kapatılması, yerel dinamiklerle iç içe geçmiş bir karar zincirinin sonucudur ve küresel eğitim‑güvenlik paradigması içinde de değerlendirilebilir. Bu olay toplumsal bir yansıma alanıdır: “Bir okul kapandı” denildiğinde aslında bir kurumun rolü, eğitim sistemi içindeki yerleşik konumu, mezunlarının toplumsal ağı ve kültürel mirası da sorgulanmış oluyor.
Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Kapanışın yerel etkileri sizce neler oldu? Küresel bir perspektifle benzeri örnekler aklınıza geliyor mu? Yorumlarınızı bekliyorum — en iyi paylaşımlarla tartışmayı genişletelim.
[1]: https://en.wikipedia.org/wiki/Kuleli_Military_High_School?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Military High School”
[2]: https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askerî Lisesi – Vikipedi”
[3]: https://www.ensonhaber.com/gundem/darbe-girisiminden-sonra-kapatilmisti-kuleli-askeri-lisesi-acildi-mi-bina-ne-icin-kullaniliyor?utm_source=chatgpt.com “Darbe girişiminden sonra kapatılmıştı! Kuleli Askeri Lisesi açıldı mı …”
[4]: https://www.turkishnews.com/2024/01/10/kuleli-askeri-lisesi/?utm_source=chatgpt.com “KULELİ ASKERİ LİSESİ – Turkish Forum”
[5]: https://www.kuleliler.org.tr/kurumsal/kuleli-askeri-lisesi-tarihi?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askeri Lisesi Tarihi – Kuleli Askeri Lisesi Mezunları Derneği”
[6]: https://www.yenicaggazetesi.com.tr/kuleli-askeri-lisesi-acildi-mi-kuleli-askeri-lisesi-binasi-ne-oldu-kim-kullaniyor-600041h.htm?utm_source=chatgpt.com “Kuleli Askeri Lisesi açıldı mı? Kuleli Askeri Lisesi binası ne oldu …”
[7]: https://t24.com.tr/haber/darbe-girisimi-sonrasinda-kapatilan-kuleli-askeri-lisesinin-171-yillik-hikayesi%2C353438?utm_source=chatgpt.com “Darbe girişimi sonrasında kapatılan Kuleli Askeri Lisesi’nin … – T24”